Czternaście mistrzostw Polski. Liczba, która robi wrażenie nawet dziś, gdy ostatni tytuł zdobyty został ponad trzydzieści lat temu. Ruch Chorzów to najbardziej utytułowany klub w historii polskiej piłki – 14 tytułów mistrzowskich, więcej niż Legia, Górnik czy Wisła. Problem w tym, że ranking Ruchu Chorzów pokazuje dziś zupełnie inny obraz niż ten z lat świetności. Klub, który w międzywojniu i po wojnie dominował polską ligę, obecnie walczy o powrót do Ekstraklasy z poziomu I ligi.
Złote lata – dominacja przedwojenna
Pierwszy tytuł mistrza Polski Ruch zdobył w 1933 roku, rozpoczynając erę bezprecedensowej dominacji. 12 listopada 1933 roku, po zwycięstwie z Cracovią, Niebiescy świętowali swój pierwszy z czternastu tytułów. To był dopiero początek.
Lata 1933-1939 to okres, którego żaden polski klub nie zdołał powtórzyć. Ruch zdobył aż 10 tytułów mistrza Polski w latach 1933-1939. Seria czterech kolejnych mistrzostw (1933-1936) ustanowiła standard, do którego przez dekady próbowały zbliżyć się inne zespoły. W tamtych latach pozycja Ruchu w rankingu polskich klubów była niepodważalna – to była potęga, która dyktowała warunki całej lidze.
Ernest Wilimowski czterokrotnie zostawał królem strzelców ligi polskiej (w 1939 roku rozgrywki przerwano, gdy był liderem klasyfikacji)
Wilimowski to postać symboliczna dla tamtej epoki. W reprezentacji Polski rozegrał 22 mecze, zdobywając 21 bramek. Zapamiętany został szczególnie z meczu przeciwko Brazylii na mistrzostwach świata w 1938 roku, w którym strzelił cztery gole. Choć Polska przegrała po dogrywce 5:6, występ Wilimowskiego przeszedł do historii światowej piłki.
Powojenna odbudowa i kolejne triumfy
Wojna przerwała działalność klubu, ale nie złamała jego ducha. Klub został oficjalnie reaktywowany po wojnie. W 1947 roku Ruch wygrał mistrzostwa regionalne. Komunistyczne władze wymusiły zmiany – w 1948 roku klub przemianowano na Unię Chorzów, w 1955 stał się Unią-Ruch, a w 1956 wrócił do nazwy Ruch.
Mimo perturbacji nazewniczych, rankingi Ruchu Chorzów w latach 50. pozostawały imponujące. W 1951 roku klub wygrał reaktywowany Puchar Polski i otrzymał tytuł Mistrza Polski (mimo że zajął dopiero szóste miejsce w lidze). Kolejne dwa lata klub również zdobywał tytuł – w 1952 po finale przeciwko Polonii Bytom, a w 1953 po zakończeniu ligi na pierwszej pozycji.
Wyjątkowe mistrzostwo 1960 roku
Lata 1957-1966 uznawane są za straconą dekadę, całkowicie przyćmioną sukcesami Górnika Zabrze. Był jednak jeden jasny punkt. 13 marca 1960 roku rozpoczął się sezon, który zakończył zdobyciem 9. Mistrzostwa Polski przez Ruch Chorzów. Było ono pod wieloma względami wyjątkowe. Zdobyła go rekordowo najmniejsza liczba 14 piłkarzy w całej historii polskiej ekstraklasy.
Wszyscy piłkarze urodzeni na Śląsku, z tego aż 10 w Chorzowie, 2 w Szopienicach – Dąbrówce Małej, 1 w Katowicach i 1 w Wielkich Hajdukach. To mistrzostwo miało wymiar niemal mityczny – lokalny zespół, zbudowany wyłącznie z miejscowych zawodników, pokonujący znacznie bogatsze kluby.
Złota era lat 70. – europejskie sukcesy
Przełom nastąpił w sezonie 1967-68, gdy Ruch zdobył 10. tytuł mistrzowski, przerywając serię pięciu kolejnych mistrzostw Górnika Zabrze. Ale prawdziwa eksplozja formy przyszła w latach 70.
Kolejna złota era dla Niebieskich nadeszła na początku lat 70. z Michalem Vičanem jako trenerem. W sezonie 1973-74 zdobyli jedyny dublet w historii (mistrzostwo i puchar) oraz awansowali do ćwierćfinału Pucharu UEFA. Rok później powtórzyli sukces ligowy.
| Sezon | Osiągnięcie krajowe | Osiągnięcie europejskie |
|---|---|---|
| 1972-73 | 2. miejsce w lidze | – |
| 1973-74 | Mistrzostwo + Puchar Polski | Ćwierćfinał Pucharu UEFA |
| 1974-75 | Mistrzostwo Polski | Ćwierćfinał Pucharu Europy |
| 1978-79 | Mistrzostwo Polski | – |
Po raz pierwszy na międzynarodowej arenie Ruch wystąpił w 1973 roku (Puchar UEFA). Podopieczni Michala Vičana awansowali do ćwierćfinału tych rozgrywek. Ruch wyeliminował: Wuppertaler SV, FC Carl Zeiss Jena i Budapesti Honvéd SE. W meczu 1/4 finału lepszy okazał się Feyenoord.
Rok później ranking Ruchu Chorzów w Europie osiągnął szczyt. Niebiescy wystąpili w Pucharze Europy, odpowiedniku dzisiejszej Ligi Mistrzów. Doszli do ćwierćfinału rozgrywek. Po drodze Ruch pokonał Hvidovre IF i Fenerbahçe SK. W meczu o półfinał ulegli AS Saint-Étienne.
Ćwierćfinały europejskich pucharów w dwóch kolejnych sezonach – to najlepsze osiągnięcia międzynarodowe w historii klubu
Ostatnie mistrzostwo i początek trudności
Ostatnie, 14. mistrzostwo Polski Ruch zdobył w 1989 roku. Krzysztof Warzycha sięgnął z klubem po tytuł, zdobywając też koronę króla strzelców polskiej ligi. Nikt wtedy nie wiedział, że to koniec epoki.
Lata 90. przyniosły pierwsze poważne problemy. Fundusze z transferu Krzysztofa Warzychy do Panathinaikosu szybko się wyczerpały. Zespół zaczął konkurować z czołówką dopiero w sezonie 1991-92, zajmując piąte miejsce, rok później czwarte.
Ruch spadł po raz drugi w historii w sezonie 1994-95. Jak poprzednio, pobyt na drugim poziomie trwał jeden sezon. Co ciekawe, grając w drugiej lidze Ruch zdobył swój trzeci Puchar Polski w 1996 roku.
Krótkotrwały renesans przełomu wieków
W 1998 roku Ruch dotarł do finału Pucharu Intertoto, a w sezonie 1999-2000 zajął trzecie miejsce w lidze. Wydawało się, że klub wraca na właściwe tory. Niestety, był to tylko krótki rozbłysk.
W czasach, gdy Waldemar Fornalik trenował Niebieskich, drużyna dwukrotnie była na ligowym podium. W sezonie 2009/2010 Ruch zdobył brązowy medal, a dwa lata później wicemistrzostwo Polski. W kampanii 2011/2012 Ruch do ostatniej kolejki walczył o zwycięstwo w Ekstraklasie. Podopieczni Fornalika tylko o punkt przegrali tytuł ze Śląskiem Wrocław.
W 2013 roku ekipa trafiła pod władanie Jana Kociana. Słowacki szkoleniowiec szybko odcisnął swoje piętno na zespole, bo jego podopieczni zdobyli brązowy medal mistrzostw Polski. To był ostatni sezon, gdy Ruch w rankingach plasował się w czołówce polskiej ligi.
Dramat spadków – zejście do trzeciej ligi
Kryzys przyszedł w kampanii 2002-03, gdy klub spadł z najwyższej klasy rozgrywkowej po raz trzeci. W kolejnym sezonie Ruch był zagrożony spadkiem do trzeciej ligi po raz pierwszy w historii, jednak wygrał baraże przeciwko Stali Rzeszów (1-1, 2-0).
Klub balansował na krawędzi przez kolejne lata, ale ostatecznie nieuniknione stało się faktem. Po raz pierwszy w swojej historii Ruch spadł do trzeciego poziomu rozgrywkowego. Dla zespołu z czternastoma mistrzostwami Polski to było upokorzenie. Rankingi Ruchu Chorzów w tamtym okresie pokazywały klub na jednym z najniższych punktów w całej historii.
Trzecia liga to rozgrywki regionalne. Klub, który w latach 70. grał w ćwierćfinałach europejskich pucharów, teraz rywalizował z zespołami z małych miejscowości. Pozycja Ruchu Chorzów w rankingu polskich klubów spadła do poziomu niewyobrażalnego jeszcze dekadę wcześniej.
Droga powrotna – trzy awanse z rzędu
Odbudowa wymagała czasu i cierpliwości. W sezonie 2020-21 Ruch zdominował grupę III trzeciej ligi i awansował do II ligi, wyprzedzając drugie miejsce (Polonię Bytom) o 11 punktów. Ruch zakończył sezon 2021-22 na trzecim miejscu, kwalifikując się do baraży o awans.
W półfinale zespół pokonał Radunię Stężycę 1-0 po golu Daniela Szczepana w 118. minucie. Finał rozegrano w Chorzowie, gdzie Ruch pokonał Motor Lublin 4-0 i awansował po raz drugi z rzędu, wracając do I ligi po raz pierwszy od sezonu 2017-18.
Ruch zakończył sezon 2022-23 jako wicemistrz, po pokonaniu GKS Tychy 1-0 w ostatniej kolejce, z jedynym golem ponownie autorstwa Daniela Szczepana. W rezultacie Ruch wrócił do Ekstraklasy po 7 latach nieobecności, z serią trzech kolejnych awansów.
Trzy kolejne awanse: III liga → II liga → I liga → Ekstraklasa w latach 2021-2023
Ekstraklasa i ponowny spadek
Euforia powrotu do elity trwała krótko. Ruch został zdegradowany z powrotem do drugiej ligi po zaledwie jednym sezonie w najwyższej klasie rozgrywkowej, kończąc kampanię 2023-24 na 17. przedostatnim miejscu.
Sezon w Ekstraklasie pokazał brutalną prawdę – awansowanie to jedno, utrzymanie się to coś zupełnie innego. Zespół nie był gotowy na poziom najwyższej klasy rozgrywkowej, zarówno pod względem sportowym, jak i finansowym.
Aktualna pozycja w rankingach
Od sezonu 2025-26 Ruch występuje w I lidze. Powrót do drugiego poziomu rozgrywkowego oznacza konieczność ponownej odbudowy. Ranking Ruchu Chorzów w polskiej hierarchii spadł znacząco.
| Ranking | Pozycja |
|---|---|
| Ranking światowy klubów | 1578. miejsce |
| Ranking europejski | 767. miejsce |
| Ranking polski | 25. miejsce |
| Współczynnik UEFA | 4.650 punktów |
Ruch Chorzów posiada współczynnik UEFA wynoszący 4.650 punktów, co plasuje go w grupie polskich klubów z minimalnym dorobkiem europejskim. Dla porównania, Legia Warszawa ma 32.500 punktów, Lech Poznań 24.750, Jagiellonia Białystok 22.000, a Raków Częstochowa 21.750.
Dystans dzielący Ruch od czołówki jest ogromny. Rankingi Ruchu Chorzów w Europie pokazują klub, który praktycznie zniknął z międzynarodowej mapy piłkarskiej. Ostatnie występy w europejskich pucharach miały miejsce ponad dekadę temu.
Historyczna pozycja – tabela wszech czasów
Mimo obecnych trudności, historia pozostaje niezmienna. Ruch Chorzów zajmuje 5. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, uczestnicząc we wszystkich sezonach do 1986/1987. To świadectwo wieloletniej obecności w polskiej elicie.
- 14 mistrzostw Polski (1933, 1934, 1935, 1936, 1938, 1951, 1952, 1953, 1960, 1968, 1974, 1975, 1979, 1989)
- 3 Puchary Polski (1951, 1974, 1996)
- Ćwierćfinał Pucharu Europy (1975)
- Ćwierćfinał Pucharu UEFA oraz finał Pucharu Intertoto
Ruch zdobył 14 tytułów mistrza Polski, co plasuje go na pierwszym miejscu w klasyfikacji medalowej mistrzostw Polski – choć Legia systematycznie zmniejsza dystans, rekord wciąż należy do Niebieskich.
Porównanie z innymi historycznymi klubami
Historia polskiej piłki zna kilka klubów o bogatej przeszłości, które dziś walczą o przetrwanie lub odbudowę. Ranking Ruchu Chorzów można porównać do sytuacji innych legend:
| Klub | Mistrzostwa Polski | Obecna liga (2025-26) | Współczynnik UEFA |
|---|---|---|---|
| Ruch Chorzów | 14 | I liga | 4.650 |
| Wisła Kraków | 13 | I liga | 4.650 |
| Górnik Zabrze | 14 | Ekstraklasa | 4.650 |
| Legia Warszawa | 15 | Ekstraklasa | 32.500 |
Zespoły takie jak Wisła Kraków, Ruch Chorzów czy Arka Gdynia – również borykające się z problemami – posiadają podobne współczynniki UEFA na poziomie około 6.200 punktów. To pokazuje, że upadek wielkich klubów to nie odosobnione zjawisko w polskiej piłce.
Wyzwania i perspektywy
Obecna sytuacja Ruchu to efekt wielu czynników: problemów finansowych, błędów zarządczych, zmieniającej się struktury polskiej piłki. Klub musi zbudować fundamenty od nowa – stabilność finansową, sensowną politykę transferową, akademię wychowującą młodych zawodników.
Stadion Ruchu Chorzów ma pojemność 9300 miejsc. Obecnie jest w trakcie renowacji, więc Ruch tymczasowo gra swoje mecze na Stadionie Śląskim w Chorzowie o pojemności 55 211 miejsc. Infrastruktura jest jednym z atutów – teraz potrzeba zespołu, który wykorzysta ten potencjał.
Droga z I ligi do Ekstraklasy wymaga czasu, ale Ruch udowodnił już, że potrafi się podnosić. Pytanie brzmi: czy tym razem będzie to trwałe odbudowanie, czy kolejny cykl wzlotów i upadków?
Tożsamość śląska jako fundament
Klub znany jest ze swojej śląskiej tożsamości. To coś więcej niż tylko piłka – to część lokalnej kultury, dziedzictwa regionu. Kibice Ruchu pozostają wierni nawet w najtrudniejszych momentach, wypełniając trybuny niezależnie od ligi.
Mistrzostwo z 1960 roku, zdobyte przez 14 zawodników, z których 11 pochodziło z Chorzowa, to symbol tego, czym klub może być – lokalną dumą, zespołem zbudowanym na fundamencie społeczności. W czasach, gdy piłka staje się coraz bardziej komercyjna i oderwana od korzeni, Ruch ma szansę pokazać, że da się inaczej.
Rankingi Ruchu Chorzów dziś nie oddają wielkości klubu. Liczby mówią o 25. miejscu w Polsce i 1578. na świecie. Ale historia mówi o 14 mistrzostwach, ćwierćfinałach europejskich pucharów, legendach takich jak Wilimowski czy Cieślik. To klub, który był na szczycie i spadł na dno – teraz próbuje znaleźć drogę powrotną. Czy mu się uda? Czas pokaże. Ale jedno jest pewne – Ruch Chorzów to zbyt wielka nazwa, żeby na stałe zniknąć z piłkarskiej mapy Polski.