Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn to stosunkowo młoda kadra narodowa, która jednak zdążyła już zapisać się w historii europejskiego futbolu. Od swojego debiutu w 1992 roku drużyna przeszła długą drogę – od bolesnych porażek w barażach, przez historyczny ćwierćfinał mistrzostw świata w 2006 roku, aż po współorganizację Euro 2012. W barwach żółto-niebieskich zabłysnęły prawdziwe legendy, z Andrijem Szewczenką na czele, który pozostaje najskuteczniejszym strzelcem w historii kadry. Ukraińscy piłkarze regularnie walczą o awans do największych turniejów, a ich determinacja i talent przyciągają uwagę kibiców na całym świecie.
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej – aktualna kadra i piłkarze
Od czerwca 2023 roku reprezentację Ukrainy prowadzi Sergij Rebrow, były napastnik Dynama Kijów i trener Ferencvarosu Budapeszt. Pod jego wodzą ukraińska drużyna w pierwszych dziesięciu oficjalnych spotkaniach doznała tylko jednej porażki, a wprowadzenie zespołu na Euro 2024 to niewątpliwie jego sukces. Skład reprezentacji Ukrainy na bieżący sezon, wraz z numerami i pozycjami zawodników, znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Historia reprezentacji Ukrainy – od rozpadu ZSRR do własnej tożsamości
Reprezentacja Ukrainy rozpoczęła występy międzynarodowe 29 kwietnia 1992 roku, od porażki 1:3 z Węgrami. Trzy dekady temu w Użhorodzie Ukraina przegrała z Węgrami 1-3. Bramkę dla Ukrainy zdobył wtedy Ivan Hetsko. Wcześniej ukraińscy piłkarze grali w barwach reprezentacji Związku Radzieckiego. I to oni – zawodnicy Dynama Kijów, najbardziej utytułowanego klubu ZSRR – stanowili o jej sile w latach 80.
Na początku lat 90. niektórzy Ukraińcy (np. Ilja Cymbalar, Wiktor Onopko, Oleg Salenko, Andriej Kanczelskis, Jurij Nikiforow czy Siergiej Juran) wybrali grę w barwach reprezentacji Rosji, która została ogłoszona oficjalnym następcą reprezentacji ZSRR, a Ukraina nie uczestniczyła w największych międzynarodowych rozgrywkach do 1994 r. To oznaczało, że młoda kadra musiała budować swoją tożsamość praktycznie od zera, tracąc przy tym część potencjalnych zawodników.
Sztandarowym obiektem ukraińskiej kadry jest Stadion Olimpijski w Kijowie, który pomieści 70,500 widzów. Podstawowe stroje Ukrainy są w kolorze żółtym, natomiast głównie w meczach wyjazdowych reprezentacja gra w niebieskich trykotach.
Trudne początki i bolesne baraże – droga do pierwszego wielkiego turnieju
Lata 90. i początek XXI wieku to okres frustracji dla ukraińskich kibiców. Trzykrotnie „Zbirna”, mając w składzie najlepszego według France Football piłkarza świata Andrija Szewczenkę, przegrywała w barażach do międzynarodowych turniejów – z Chorwacją do Mundialu 1998, ze Słowenią do Euro 2000 i z Niemcami do Mundialu 2002. Mimo obecności w składzie wybitnych zawodników, zespół nie potrafił przebić się przez ostatnią przeszkodę.
W eliminacjach do Euro 2004 nie przeszła kwalifikacji do finału, zajmując dopiero trzecie miejsce w grupie 6 po przyszłym mistrzu Europy 2004 Grecji i Hiszpanii. Sytuacja zmieniła się dopiero w połowie dekady.
W 2005 roku reprezentacja prowadzona przez Ołeha Błochina zajęła pierwsze miejsce w grupie eliminacyjnej do Mundialu 2006 i po raz pierwszy w historii awansowała do finałów mistrzostw świata.
Przełom nastąpił przed MŚ w 2006 r., ponieważ Ukraińcy triumfowali w eliminacyjnej grupie, wyprzedzając takie nacje jak: Turcja, Dania czy Grecja. To był moment, na który ukraińscy kibice czekali ponad dekadę.
Mistrzostwa Świata 2006 – największy sukces w historii
Na Mundialu w Niemczech Żółto-Niebiescy doszli do ćwierćfinału, co jest najlepszym rezultatem na dużym turnieju w historii kadry. To właśnie tam osiągnęli swój największy sukces, dochodząc w debiucie do ćwierćfinału turnieju, w którym przegrali z Włochami. Lepsi w tej fazie rywalizacji okazali się późniejsi mistrzowie – reprezentacja Włoch.
Na mundialu w Niemczech strzelił 2 bramki. Ukraińcy dotarli do ćwierćfinału, gdzie ulegli Włochom, którzy sięgnęli po tytuł. Występ na niemieckich boiskach przyniósł reprezentacji Ukrainy międzynarodowe uznanie i pokazał, że kadra jest w stanie konkurować z najlepszymi.
Żółto-Niebiescy – bo tak brzmi przydomek kadry, do tej pory najwyżej w rankingu FIFA byli na miejscu jedenastym w lutym 2007 r. Wówczas Ukraińcy osiągnęli najlepszy wynik na arenie międzynarodowej, ponieważ kilka miesięcy wcześniej doszli do ćwierćfinału mistrzostw świata.
Euro 2012 – gospodarz turnieju
Pierwszy raz Ukraina zakwalifikowała się do turnieju w 2012 roku, będąc współgospodarzem razem z Polską. Było to wydarzenie, które znacząco wpłynęło na postrzeganie ukraińskiego futbolu na arenie międzynarodowej. Jako współorganizator imprezy, Ukraina miała zagwarantowany udział w turnieju finałowym, co było wyjątkową okazją dla całego kraju.
Zadebiutowała podczas Euro 2012, które organizowała wraz z Polską. Wówczas współgospodarze turnieju nie wyszli z grupy. Podczas Euro 2012 także strzelił 2 bramki, ale Ukraina nie wyszła z grupy. Po turnieju ogłosił zakończenie kariery reprezentacyjnej. Mimo rozczarowującego wyniku sportowego, organizacja turnieju była dla Ukrainy ogromnym sukcesem logistycznym i prestiżowym.
Kolejne występy na mistrzostwach Europy
Udało im się za to awansować do Mistrzostw Europy 2016. W swojej grupie eliminacyjnej grali z Hiszpanią, Słowacją, Białorusią, Luksemburgiem i Macedonią. Zajęli w niej ostatecznie trzecie miejsce z dorobkiem 19 punktów w 10 meczach po sześciu zwycięstwach, jednym remisie i trzech porażkach.
Zagrali więc kolejny raz w barażach tym razem z reprezentacją Słowenii. Po zwycięstwie 2:0 w pierwszym meczu we Lwowie, w rewanżowym spotkaniu rozegranym w Mariborze padł wynik 1:1 i ukraińscy piłkarze mogli świętować awans na Euro. Na turnieju we Francji reprezentacja Ukrainy trafiła do grupy C razem z Polską, Niemcami i Irlandią Północną. Po trzech porażkach odpowiednio z: Niemcami i Irlandią Północną (po 0:2), oraz z Polską (0:1) z zerowym dorobkiem punktowym zajęli ostatnie miejsce i zakończyli udział w turnieju na fazie grupowej.
Ukraina trzykrotnie brała udział w Mistrzostwach Europy, a największy sukces odniosła na Euro 2020, gdzie również zagrali w ćwierćfinale. Tam musieli uznać wyższość Anglii, która rozbiła reprezentację Ukrainy aż 4:0. W 2021 roku Ukraińcy pod wodzą Andrija Szewczenki dotarli do ćwierćfinału, w którym jednak przegrali gładko z Anglią 0:4.
Andrij Szewczenko – legenda ukraińskiej piłki
Andrij Szewczenko jest bez wątpienia jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wpływowych zawodników w historii ukraińskiego futbolu. Jego osiągnięcia na boisku są spektakularne, a 48 zdobytych goli czyni go najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Ukrainy. Zawodnik, który w trakcie swojej kariery grał dla Dynama Kijów, Milanu i Chelsea rozegrał 111 meczów w barwach narodowych, z czego w 58 był kapitanem, co jest drugim wynikiem pod tym względem.
Laureat Złotej Piłki w 2004. Król strzelców Ligi Mistrzów w sezonach 1998/1999, 2000/2001 i 2005/2006 oraz zdobywca korony króla strzelców Serie A w sezonach: 1999/2000 i 2003/2004. Andrij Szewczenko jest pierwszym ukraińskim piłkarzem, który wygrał najważniejsze klubowe rozgrywki – Ligę Mistrzów. W tym samym roku wygrał Superpuchar Europy, a rok później wręczono mu Złotą Piłkę.
| Osiągnięcie | Szczegóły |
|---|---|
| Mecze w reprezentacji | 111 meczów (2. miejsce w historii) |
| Bramki w reprezentacji | 48 goli (1. miejsce w historii) |
| Kapitańska opaska | 58 meczów jako kapitan |
| Złota Piłka | 2004 rok |
| Liga Mistrzów | Zwycięzca z AC Milan (2003) |
| Król strzelców Serie A | 1999/2000, 2003/2004 |
Szewczenko wystąpił z Reprezentacją Ukrainy na Mistrzostwach Świata 2006 i mistrzostwach Europy 2012 organizowanych w Polsce i Ukrainie. Euro 2012 było jego pożegnaniem z Reprezentacją Ukrainy w roli piłkarza. Po zakończeniu kariery piłkarskiej Szewczenko wrócił do kadry jako trener, prowadząc drużynę do ćwierćfinału Euro 2020.
Najlepsi strzelcy i rekordziści reprezentacji Ukrainy
W klasyfikacji najlepszych strzelców w historii Reprezentacji Ukrainy dwóch zawodników znacząco odskoczyło pozostałym zawodnikom. Lider zestawienia Szewczenko zdobył 48 bramek, a na drugim miejscu jest Jarmołenko z 44 bramkami.
Drugie i trzecie miejsce zajmują Szewczenko i Jarmołenko. Odpowiednio mają 111 i 106 meczów reprezentacyjnych na koncie. Andrij Jarmołenko to współczesna gwiazda ukraińskiej kadry, która kontynuuje tradycje wybitnych napastników.
Anatolij Tymoszczuk – rekord występów
Anatolij Tymoszczuk, który w latach 2000-2016 rozegrał w barwach Ukrainy rekordowe 144 mecze i zdobył 4 bramki, stał się symbolem zdrady. Po wybuchu wojny nadal pracuje w Zenicie Sankt Petersburg i ani razu nie potępił rosyjskiej agresji. Ukraiński Związek Piłki Nożnej odebrał mu wszelkie wyróżnienia i tytuły, oraz licencje, a także nałożył zakaz pracy w piłce nożnej na terenie Ukrainy.
Tymoszczuk w barwach ukraińskiej reprezentacji zadebiutował 26 kwietnia 2000 roku. Ukraina wygrała wtedy z Bułgarią 1-0 w meczu towarzyskim rozegranym w Sofii. Po raz 144 i ostatni zagrał 21 czerwca 2016 roku w Marsylii w meczu fazy grupowej Mistrzostów Europy. Ukraina przegrała 0-1 z Polską.
Ołeh Husiew i inni wybitni zawodnicy
Obecnie pierwszą piątkę najlepszych strzelców Reprezentacji Ukrainy zamyka Ołeh Husiew. Ukraina wygrała z Turcją 3-0 w meczu eliminacji Mistrzostw Świata 2006. W marcu 2013 zdobył gola w meczu przeciwko Polsce. Uczestniczył na Mundialu 2006 i Euro 2012.
| Miejsce | Zawodnik | Bramki | Mecze |
|---|---|---|---|
| 1. | Andrij Szewczenko | 48 | 111 |
| 2. | Andrij Jarmołenko | 44 | 106 |
| 3. | Anatolij Tymoszczuk (rekord występów) | 4 | 144 |
| 4. | Andrij Piatow (bramkarz) | – | 101 |
| 5. | Ołeh Husiew | – | 98 |
Rekordy i ciekawostki statystyczne
Najwyższe zwycięstwo Ukraińcy zanotowali 6 września 2013 r., kiedy to pokonali San Marino 9:0. Najwyższej porażki w historii Żółto-Niebiescy zaznali w wyjazdowym meczu z kadrą Francji 1:7, a miało to miejsce 7 października 2020 r.
Do końca 2021 roku Ukraina rozegrała 290 meczów, w których zdobyła 400 bramek i straciła 294. 130 zwycięstw, 83 remisy i 77 porażek.
Najwyższą pozycję w rankingu FIFA Ukraina osiągnęła w 2006 roku, znajdując się w czołowej dziesiątce. To był kulminacyjny moment po historycznym występie na mistrzostwach świata w Niemczech.
Oleg Błochin – legenda sprzed niepodległości
Oleg Błochin to kolejna legenda ukraińskiego futbolu. Całą swoją karierę klubową spędził w Dynamie Kijów, gdzie zdobył osiem tytułów mistrza ZSRR i dwa Puchary Zdobywców Pucharów. Błochin był również laureatem Złotej Piłki w 1975 roku. W reprezentacji ZSRR Błochin rozegrał 112 meczów, strzelając 42 gole, co czyni go jednym z najlepszych strzelców w historii radzieckiego futbolu.
Choć Błochin nie występował w reprezentacji niepodległej Ukrainy jako zawodnik (był to okres przed 1992 rokiem), jego wpływ na ukraińską piłkę jest ogromny. W 2005 roku reprezentacja prowadzona przez Ołeha Błochina zajęła pierwsze miejsce w grupie eliminacyjnej do Mundialu 2006 i po raz pierwszy w historii awansowała do finałów mistrzostw świata. To właśnie jako trener doprowadził kadrę do największego sukcesu.
Dynamo Kijów i Szachtar Donieck – kuźnie talentów
Futbol na Ukrainie cieszy się olbrzymim zainteresowaniem. Wpływ mają na to, oprócz ostatnich sukcesów drużyny narodowej, także regularne występy w Lidze Mistrzów Dynama Kijów i Szachtara Donieck, rozwój infrastruktury sportowej oraz podniesienie poziomu rozgrywek ligowych.
Dynamo Kijów to najbardziej utytułowany klub w historii ukraińskiej piłki. To właśnie z tego klubu wywodzili się tacy zawodnicy jak Andrij Szewczenko czy Serhij Rebrow, którzy tworzyli śmiercionośny duet napastników pod koniec lat 90. Jak się jednak okazało, nie dość, że Dynamo szybko zagwarantowało sobie awans, to jeszcze w dwumeczu dokonało prawdziwej rzezi Barcelony, ogrywając ją u siebie 4:0 i na wyjeździe 3:0. To właśnie wtedy zabłysnął duet Szewczenko – Rebrow, i o ile ten pierwszy skradł show w dwumeczu z Katalończykami, o tyle Rebrow strzelał bramkę w pięciu z sześciu spotkań fazy grupowej, stając się głównym architektem sukcesu Ukraińców.
Droga na Euro 2024 i współczesna reprezentacja
Reprezentacja Ukrainy jest jedną z trzech drużyn, które awans na Mistrzostwa Europy wywalczyły przez baraże. W zasadniczej części eliminacji Ukraińcy grali w grupie C, gdzie jej rywalami były zespoły Anglii, Włoch, Macedonii Północnej i Malty. Ukraina do ostatniej kolejce rywalizowała z Włochami o drugie miejsce w grupie, ale ostatecznie musiała zadowolić się trzecią lokatą.
W marcowych barażach Ukraińcy najpierw pokonali 2:1 Bośnię i Hercegowinę, a w finałowym meczu ograli we Wrocławiu 2:1 Islandię. Awans na Euro 2024 był kolejnym dowodem na to, że reprezentacja Ukrainy potrafi walczyć nawet w najtrudniejszych okolicznościach.
Współczesna kadra kontynuuje tradycje wybitnych poprzedników. Andrij Jarmołenko pozostaje jednym z liderów zespołu, a młodsze pokolenie zawodników stopniowo przejmuje pałeczkę od legend. Reprezentacja Ukrainy w swojej dotychczasowej historii miała okazję raz występować w finałach mistrzostw świata oraz trzykrotnie w turnieju finałowym Mistrzostw Europy.
Ukraińska piłka w obliczu trudności
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn to nie tylko historia sportowych sukcesów, ale także symbol narodowej tożsamości i dumy. Od bolesnych porażek w barażach w latach 90., przez historyczny ćwierćfinał mundialu 2006, po współorganizację Euro 2012 – drużyna przeszła niezwykłą drogę. Legendy jak Andrij Szewczenko czy Oleg Błochin zapisały się złotymi zgłoskami w historii futbolu, a współczesne pokolenie kontynuuje ich dziedzictwo.
Mimo trudności związanych z sytuacją polityczną, ukraińscy piłkarze niezmiennie pokazują charakter i determinację na boisku. Regularnie walczą o awans do najważniejszych turniejów, a ich występy budzą szacunek rywali i kibiców na całym świecie. Przyszłość reprezentacji Ukrainy w piłce nożnej, choć niepewna, z pewnością będzie pełna emocji i walki o kolejne sukcesy.